Навіны / 01 лютага 2012

Віслава Шымборска нарадзілася 2 ліпеня 1923 г. у Бніне каля Познані, але ўсё жыццё была звязана з Кракавам, дзе яна вучылася, жыла і працавала. Яна стала вядомай ў свеце дзякуючы перакладам на англійскую, французскую, нямецкую, галандскую, іспанскую, чэшскую, славацкую, шведскую, балгарскую, албанскую і кітайскую мовы.

Шымборска - гэта з'ява і таямніца: сціплая і стрыманая, яна электрызуе чытачоў. Прастата яе вершаў беспамылкова адпавядае густам сучаснай аўдыторыі. Паэтка навязвае кантакт з аўдыторыяй, памінаючы крытыкаў і без дапамогі сродкаў масавай інфармацыі, а яе вершы распаўсюджваюцца такімі ж тыражамі як і папулярныя раманы.

Што робіць Шымборску папулярнай і паспяховай? Асаблівасць стылю, індывідуальнасць, якую трэба разумець як умову творчай і экзыстэнцыйная незалежнасці.
Шымборска не атаясамлівала сябе ні з водным напрамкам паэзіі, стварыўшы сваю ўласную школу пісання, сваю ўласную мову – якая дыстансуецца ад асноўных гістарычных падзей, ад біялагічнага існавання чалавека, ад сацыяльнай ролі паэта, філасофскіх сістэмаў, ідэалогіі, праўды, якая прымаецца за веру, звычаяў, стэрэатыпаў. Гэта была таксама мова спачування да ахвяраў, мова захаплення прыгажосцю жыцця, з яго нелагічнасцю і трагедыяй. Збалансаваная мова судоў і прыглушаных пачуццяў, мова лірыкі, кантраляванай халадным розумам... Мова ў цэлым лаяльная да гутарковай мовы, якая злёгку пашырае яе лексічныя рэсурсы. Мова парадоксу, здавалася б, простая, але сапраўды складаная і першасная. Шымборска напісала мала, падлічана, што яна выдала ўсяго дзве з паловай сотні вершаў. Магчыма з-за гэтага абмежавання, амаль усе яны без выключэння шэдэўры.

У любым выпадку, пачынаючы з сярэдзіны пяцідзесятых гадоў Віслава Шымборска ўваходзіць у авангард польскіх і еўрапейскіх паэтаў.